Bellwether Teknik El Kitabı
Bu sayfa OJCR International tarafından yetkili müşterilerle paylaşılmaktadır. Devam etmek için lütfen erişim şifresini girin.
Teknik Eğitim Kitapçığı
Türkiye Yetkili Bayi ve Teknik Servis Merkezi
⚠ Güvenlik Rehberi
Güvenlik Rehberi
Bellwether Shop Roaster; sıcak yüzeyleri, hareketli parçaları ve özel bir elektrik hattı olan ticari bir cihazdır. Aşağıdaki maddeler, Bellwether'ın kendi çalıştırma, bakım ve teknisyen dokümanlarında dağınık şekilde yer alan güvenlik uyarılarının tek bir yerde toplanmış halidir; bölüm içlerinde gözden kaçmaması için buraya alındı.
Elektrik Güvenliği
Sıcak Yüzeyler ve Yanma Riski
Hareketli ve Dönen Parçalar
Kaldırma ve Makine Ağırlığı
Toz, Kavuru (Chaff) ve Filtre İşlemleri
Yalnızca Yetkili Servis
Operation & Roast Profiles
BÖLÜM I — ÇALIŞTIRMA VE PROFİLLER
01Roasteri Tanıma ve Kullanma
Operator Basics
Roasterinizi günlük olarak çalıştırmadan önce ana bileşenleri ve dokunmatik ekranın temel mantığını tanımanız gerekir.
| Bileşen | İşlevi | Not |
|---|---|---|
| Hopper (Hazne) | Yeşil kahvenin eklendiği giriş haznesi | Gıda güvenli silikon kapak toz birikimini önler |
| Drum (Davul) | Kavurmanın gerçekleştiği ana bölüm | Dönen ajitör fasulyeleri eşit ısıtır; cam pencereden izlenir |
| Pre-filter | Drum altındaki ön filtre | Her 20–24 kavurmada vakumlanır |
| Bean Cooler | Kavurma sonrası soğutma bölümü | Countertop'ta kova, Sürekli modda özel cooler |
| Chaff & Water Collector | Kavurma atığı ve buhar kondensasyonu toplayıcı | Her 6 kavurmada boşaltılır |
| Dokunmatik Ekran | Komuta merkezi | Profil seçimi, uyarılar, bakım takibi, Tech Panel erişimi |
Sürekli Kavurma modunda ek olarak Auto Loader, Bean Collector (Autobucket) ve Continuous Bean Cooler bileşenleri de sisteme dahil olur ve dokunmatik ekranda 'Continuous' modu seçilerek etkinleştirilir.
02Kavurma Profilleri ve Başlatma
Roast Profiles & Starting A Roast
Bellwether Shop Roaster, önceden tanımlanmış dijital kavurma profilleriyle çalışır. Her profil; ısıtma eğrisi, hedef sıcaklıklar (BT/ET) ve kavurma süresini otomatik olarak yönetir, böylece operatörden farklı deneyim seviyelerinde bile tutarlı sonuç alınır.
Profil Seçimi ve Tek Batch Kavurma (Countertop)
| 1 | Ana ekrandan Profil (Roast Profile) listesine girin. |
|---|---|
| 2 | Kullanmak istediğiniz profili seçin — yeşil kahve türü/kavurma derecesine göre (açık, orta, koyu vb.) önceden tanımlanmış profiller arasından seçim yapabilirsiniz. |
| 3 | Hopper'a istenen miktarda yeşil kahve yükleyin (tipik batch: 1,5 kg / 3,3 lb). |
| 4 | 'Start Roast' butonuna basın; roaster ön ısıtma (preheating) aşamasına geçer ve hedef sıcaklığa ulaşana kadar bekler. |
| 5 | Ekran 'Confirm Beans' istediğinde fasulyelerin hazne/drum içinde olduğunu onaylayın; kavurma döngüsü otomatik başlar. |
| 6 | BT (Bean Temperature) ve ET (Environment Temperature) eğrilerini ekrandan izleyebilirsiniz; anormal bir sapma varsa ekran uyarı verir. |
| 7 | 'Roast Complete' ekranı geldiğinde fasulyeler Bean Cooler'a otomatik aktarılır ve soğutma başlar; soğutma tamamlanmadan Bean Cooler asla açılmamalıdır. |
| 8 | Soğutma bitince kavrulmuş kahveyi toplayın, tartın ve etiketleyin. |
Kendi Dijital Profilinizi Oluşturma
Standart profillerin dışında, kendi kavurma eğrinizi de dijital olarak kaydedebilirsiniz:
| 1 | Profil ekranında '+ New Profile' (Yeni Profil) seçeneğine girin. |
|---|---|
| 2 | Profile bir isim verin (ör. kökene veya müşteriye göre: 'Etiyopya Açık', 'Espresso Blend Koyu'). |
| 3 | Hedef BT eğrisini — ön ısıtma, sararma (yellowing), ilk çıtırtı (first crack) ve gelişim (development) aşamaları için — manuel olarak girin veya bir referans kavurmayı 'kaydet' (record) modunda çalıştırıp otomatik olarak profil haline getirin. |
| 4 | Profili kaydedin; artık diğer standart profiller gibi listeden seçilebilir hale gelir. |
| 5 | İlk kullanımda mutlaka küçük bir test batch'i kavurarak eğriyi doğrulayın ve gerekirse ince ayar yapıp profili güncelleyin. |
Türk Pazarı İçin Kavurma Uzmanlığı
Bellwether'ın online Roaster Manager / Roast Manager panelinde profil oluşturma 4-5 adımlı bir süreçtir: (1) profil adı, kavurma derecesi ve menşe bilgisi girilir; (2) bir taban eğri (base curve) seçilir — Preset (Açık, Orta, Orta-Koyu, Koyu için 4 hazır eğri), Active (önceden oluşturulmuş/paylaşılmış profiller) veya Archived (arşivlenmiş profiller) kategorilerinden; (3) eğri, noktaları sürükleyerek, +/– ile sıcaklık değiştirerek veya zaman damgasını kaydırarak düzenlenir — kaliteli bir eğri için dakikada en az 1 veri noktası, ideali 45–60 saniyede bir öneriliyor; (4) menşe, rakım, işlem yöntemi ve kupa notları (flavor wheel) gibi detaylar eklenir.
| Kavurma Derecesi | Sıcaklık Aralığı | Tipik Süre |
|---|---|---|
| Açık (Light) | 204–213°C (400–415°F) | 9–10 dk |
| Orta (Medium) | 213–221°C (415–430°F) | 9–11 dk |
| Koyu (Dark) | 224–232°C (435–450°F) | 10–12 dk |
Türkiye'deki müşteri damak tadı genellikle orta-koyu ile koyu kavurma aralığına yakındır — özellikle geleneksel Türk kahvesi ve yoğun demleme yöntemleri (French press, ibrik-üstü filtre) için. Yeni bir menşe (ör. Brezilya, Kolombiya, Etiyopya, Yemen kökenli yeşil kahveler) ilk kez kavrulurken, o lotun nem oranı ve rakımı farklı olacağından, charge temperature'ı Preset eğrinin biraz altından başlatıp ilk test batch'i mutlaka kupalamak önerilir; Bellwether'ın kendi rehberi de her özel kavurulmuş batch'in müşteriye sunulmadan önce kupa değerlendirmesinden geçirilmesini tavsiye eder.
03Sürekli Kavurma Modu
Setting Up & Running Continuous Roasting
Sürekli Kavurma (Continuous Roasting) modu, tek yüklemede 13 batch'e kadar (~20 kg) tam otomatik kavurma imkânı sunar; operatör müdahalesi yalnızca başlatma ve sonunda toplama aşamalarında gereklidir.
Fiziksel Kurulum (Bir Kez Yapılır)
| 1 | Countertop moddaki standart roast bucket'ı çıkarın. |
|---|---|
| 2 | Bean Collector'ı (Auto Bucket) üniteye yerleştirin; barrel konnektörü klik sesine kadar itin. |
| 3 | Chaff collar ile Auto Bucket arasına silikon boot (Veilance) geçirin; lipped groove'a tam oturmasını sağlayın. |
| 4 | Standart chaff can yerine chaff collar'ı takıp mandalını kilitleyin. |
| 5 | Arka paneldeki 2 sensör portuna (Chaff + Bean Collector) kablo bağlantılarını yapın. |
| 6 | Auto Loader'ı üst kısma yerleştirin — ağırlık dağıtım konisi içine tam oturmalıdır. |
Autoloader Kalibrasyonu
| 1 | Tech Panel → Empty Autoload ile hazneyi boşaltın. |
|---|---|
| 2 | PIN 4377 ile Hopper and Autoload ayarlarına girin. |
| 3 | Tare butonuna basıp 3 sn bekleyin — ekran 0.0 lb göstermelidir. |
| 4 | Hopper'ın ortasına 5 lb referans ağırlık koyun. |
| 5 | Purge butonuna basıp 5 sn bekleyin. |
| 6 | Ekranda 5.0 lb (±0,3 lb) göründüğünü doğrulayın. |
| 7 | Ağırlığı kaldırıp 0.0 lb'ye döndüğünü onaylayın. |
Sürekli Kavurmayı Başlatma
| 1 | Ön kontrol: Auto Loader dolu | Bean Collector boş | Chaff Collector boş | Bean Cooler Detected. |
|---|---|
| 2 | Profil ekranının sağ üstünden 'Continuous' modunu seçin. |
| 3 | Profil adının yanındaki '>' ikonundan profili, ardından batch sayısını seçin — auger boşsa hedeften +1 fazla yükleyin. |
| 4 | 'Start Roast' → ön ısıtma → 'Confirm Beans' → otomatik döngü başlar; roaster batch'leri sırayla otomatik kavurup Bean Collector'a aktarır. |
| 5 | Döngü tamamlandığında 'Roast Complete' ekranı gelir — Bean Collector'ı boşaltıp tartın ve etiketleyin. |
04Kurulum Kontrol Listesi (Referans)
Installation Checklist
Yeni bir kurulum, taşıma sonrası yeniden devreye alma veya kapsamlı bir PM sonrası kontrol için aşağıdaki liste referans olarak kullanılabilir.
Yer ve Güç Hazırlığı
| ☐ | L6-30R (1PH 240V) prizde voltaj kontrolü yapıldı — uluslararası kurulumlarda yerel elektrik şartnamesi (Türkiye/Gürcistan: 32A, tek faz, 2P+E, IEC 60309) doğrulandı |
|---|---|
| ☐ | Güçlü ve kullanılabilir bir Wi-Fi ağının varlığı doğrulandı (kurulum noktasında min. −65 dBm) |
Güç Açma ve Kayıt
| 1 | Güç kablosunu roasterin arkasına takın, test edilmiş prize bağlayın. |
|---|---|
| 2 | Roaster arkasındaki beyaz güç anahtarını açın; ekran önyükleme başlatır (~60 sn). |
| 3 | Roaster tamamen açıldığında ekranın altındaki 'Register Roaster' butonuna tıklayın. |
| 4 | Wi-Fi ağına bağlanın, hız testi ve bağlantı onayını bekleyin. |
| 5 | Ekrandaki QR kodu veya URL ile hesabınıza kayıt yapın — 'Continue' butonuna basmadan önce mutlaka QR/URL kullanılmalıdır, aksi halde erişim kaybolur ve prosedür baştan başlar. |
05Chaff Koleksiyoncusuna Shim Ekleme
Adding Shims To The Chaff Collector
Chaff/Su Toplayıcının mandalı gevşek kilitleniyor veya contası tam sızdırmazlık sağlamıyorsa, ayar sacı (shim) ekleyerek sıkılığı ayarlayabilirsiniz. Parça gerekmez.
| Araç / Parça | Amaç |
|---|---|
| 990-00405 | Saman Toplayıcı Shim Seti (1 mm, 2 mm, 3 mm) |
| 1 | Mandalı çekerek Ana Chaff/Su Toplayıcıyı makineden çıkarın. |
|---|---|
| 2 | Dahili chaff toplama kabını ana gövdeden çıkarın. |
| 3 | Ana toplayıcının içine, biri öne diğeri arkaya bakacak şekilde bir çift shim yerleştirin (setler üzerlerinde 1/2/3 mm olarak işaretlidir). |
| 4 | Toplayıcıyı makineye geri yerleştirip mandalla kilitleyin. Mandal çok gevşek kilitleniyorsa daha kalın shim, kilitlemekte zorlanıyorsanız daha ince shim kullanın — contada sıkı ve dengeli bir sıkışma hissi aranmalıdır. |
Toplayıcı kabı ve vakumlama öncesi durumu
Routine Maintenance
BÖLÜM II — RUTİN BAKIM
06Günlük Bakım
Daily Maintenance
Günlük bakım 10 dakikadan kısadır ve roasterin ekran uyarılarıyla yönlendirilir. Her 6 kavurmada sistem otomatik bakım hatırlatması verir.
| 1 | Chaff & Water Collector'ı boşaltın: sol bakım kapağını açın, chaff kabını çıkarın, içeriği kompost kutusuna boşaltıp yerine takın. |
|---|---|
| 2 | Su rezervuarını boşaltın: sağ bakım kapağındaki su rezervuarını çıkarın, lavaboya boşaltıp geri takın. |
| 3 | Pre-filter'ı vakumlayın (sağ bakım kapağının altında, drum altında) — her 20–24 kavurmada bir; tepsideki tozu alın. |
| 4 | Ekranda bileşenlerin takılı olduğu algılandığında 'Confirm' butonuna basın. |
| 5 | Nemli bir bezle dokunmatik ekranı ve gövde yüzeyini silin. |
07Haftalık Bakım
Weekly Maintenance
Bu görevleri haftada bir kez veya ekranın istediği şekilde gerçekleştirin.
Ön Filtreleri Kahve Temizleyicisinde Islatın
İki Prefilter ağ parçasını, saplara en yakın taraftan yukarı iterek braketten çıkarın. İki parçayı bir kahve temizleme solüsyonunda (Cafiza, Joe Glo vb.) ıslatın, havada kurumaya bırakın. Kuruduktan sonra yeniden birleştirip roastera takın.
Bean Cooler / Toplayıcının Vakumlanması
Tezgah Üstü ise Soğutma Tepsisini serbest bırakarak çıkarın. Sürekli Kavurma ise örtüyü çıkarıp Autobucket'i açığa çıkarın, kilidi bırakıp kabloları çekmeden beyaz konektörü ayırın. Ön Filtreler varsa çıkarın. Tepsinin/Autobucket'in içini ve üzerindeki alanı vakumlayın; mavi işaretli sıcaklık probuna zarar vermemeye dikkat edin, gerekirse bir havluyla silin.
Vakum Siklon / Chaff Tüpü
Tezgah Üstü: Chaff kutusunu çıkarıp siklona doğru vakumlayın. Sürekli Kavurma: Su toplama kabına havlu yerleştirip samanların tüpe girmesini önleyin, bağlantı halkasını sola çevirerek ayırın, tüpün tabanı-üstü ve siklon tabanını vakumlayın. Yeniden takarken silikonun tam sabitlendiğinden ve yakanın sızıntısız sıkı olduğundan emin olun.
Otomatik Yükleyici Dozajını Test Edin (Yalnızca Sürekli Kavurma)
Tech Panel'e PIN 4377 ile girin. Bakır Hazneyi bir kovayla değiştirin. 'Bir Parti Yükle' düğmesini kullanıp çıktıyı tartın. 1,5 kg (1500 g) hedeften sapma varsa Autoload denetim ve kalibrasyon prosedürünü uygulayın.
08PM Kontrol Listesi (Periyodik Bakım)
PM Checklist — 06/2025
PM (Preventative Maintenance), her 3–6 ayda bir yetkili bir teknisyen tarafından gerçekleştirilir.
| Araç / Parça | Amaç |
|---|---|
| Carbon Filtre — 447-00013 | Değişim parçası |
| HEPA Filtre — 447-00012 | Değişim parçası |
| Steam Tube — 453-00144 | Değişim parçası |
| Prefilter Mesh (×2) — 447-00016 | Değişim parçası |
| Philips tornavida / Metrik Alyen seti / 1/8" Alyen | Panel ve vida sökümü |
| Cam kazıyıcı / Kahve makinesi temizleyicisi / Basınçlı hava | Temizlik işlemleri |
Site Hazırlığı ve Kapatma
| ☐ | Roaster arka-alt-sol anahtardan kapatıldı ve güç kablosu çıkarıldı |
|---|---|
| ☐ | Yan ve arka paneller roasterden söküldü |
| ☐ | (Tezgah Üstü) Makinenin arkasına erişim için uygun konuma alındı |
| ☐ | (Sürekli) Wheel chock çıkarıldı, roaster dışarı çekildi, Autoloader yan panelleri söküldü |
Genel Temizlik ve İnceleme
| ☐ | Ana PCB incelendi |
|---|---|
| ☐ | Gevşek kablo/konektör kontrolü yapıldı |
| ☐ | TC kablo ve konnektörleri incelendi — Bean Probe 23 mm derinlik ve kablo kılıfı kontrolü |
| ☐ | Basınçlı hava ile toz temizliği yapıldı |
| ☐ | Yan panel arkası görünen iç kısımlar vakumlandı (Bean Drop vida miline yağlama YAPILMADI) |
| ☐ | Bakır Hopper ve top valf bölgesi vakumlandı/silindi |
| ☐ | Siklon çevresinde chaff/buhar sızıntısı belirtisi arandı |
| ☐ | Chaff Can ve Siklon / Chaff Collector ve tüp vakumlandı (aşırı tıkanıklıkta fotoğraf Bellwether'a gönderildi) |
| ☐ | Autobucket ve Ön Filtre altı vakumlandı |
Ön Cam Temizliği, Isı Eşanjörü, Filtre/Fan Değişimi
Bu işlemler sırasıyla Bölüm 9, 10, 11 ve 12'de detaylı olarak, gerçek görsellerle anlatılmaktadır.
| ☐ | Carbon ve HEPA filtreler değiştirildi |
|---|---|
| ☐ | Egzoz fan pervaneleri sökülüp temizlendi, kilit vidası (1/8" alyen) ile yeniden monte edildi |
| ☐ | Fan kutusu içi temiz ve kuru olacak şekilde kontrol edildi |
| ☐ | Tüm bileşenler ve paneller takılıp roaster açıldı — sol/sağ fanların hava çektiği doğrulandı |
| ☐ | Bean Load'un tam açılıp kapandığı doğrulandı |
Autoloader Kontrolü (Sürekli Kavurma)
| ☐ | Tech Panel'in 'Empty Autoload' fonksiyonu ile yeşil kahve boşaltıldı |
|---|---|
| ☐ | Hopper içi ve auger huni ile hazne arasında sıkışan fasulyeler vakumlandı |
| ☐ | 5 lb / 2,27 kg ağırlık boş hazneye yerleştirildi |
| ☐ | Tech Panel'de ağırlığın doğru okunduğu kontrol edildi; sapma varsa yeniden kalibre edildi |
Cleaning Procedures
BÖLÜM III — TEMİZLİK PROSEDÜRLERİ
09Drum Açma ve Ön Cam Temizliği
Opening The Roasting Drum & Cleaning The Front Glass
Parça gerekmez. Makinenin tamamen soğumuş olduğundan emin olun — cam ve drum çevresi kavurma sonrası uzun süre sıcak kalabilir; kavurmadan en az 30 dakika sonra başlayın.
| Araç / Parça | Amaç |
|---|---|
| 4 mm Alyen anahtar | Cam kapağı vidalarının sökülmesi |
| Cam kazıyıcı | Kavurma kalıntısının temizlenmesi |
| 1 | Roasterin kapalı, fişten çekili ve dokunulabilir soğuklukta olduğundan emin olun. |
|---|---|
| 2 | Kapağı saat yönünün tersine çevirerek çıkarın. Çıkarıldığında vidalar görünür hale gelir. |
| 3 | 4 mm Alyen anahtar ile, Güvenlik Camındaki kesiklerden geçerek 6 bağlantı elemanını (aşağıdaki görselde kırmızı işaretli) gevşetip cam kapı grubunu serbest bırakın. Bağlantı elemanları kapı parçaları arasında sabit kalır. |
| 4 | Camı bir havlu veya yumuşak yüzey üzerine yatırın, keskin bir bıçakla kazıyın — drama sızdırmazlık sağlayan contaya ve camın alt kenarındaki termokupl probuna zarar vermemeye dikkat edin. |
| 5 | Her bağlantı elemanının ucuna gıda güvenli anti-seize veya süper yağ sürün. |
| 6 | Cam kapı grubunu roastera yeniden takın. |
| 7 | Bağlantı elemanlarını, lastik somunları sıkar gibi yıldız desende sıkın; aşırı sıkmaktan kaçının. |
Kapağın saat yönü tersine çevrilerek çıkarılması
Detaylar için Bölüm 13'teki 'Giriş Eleği' notuna da bakın — drum içine giren havanın filtrelenmesi ön camdaki kirlenme hızını doğrudan etkiler.
10Isı Eşanjörü Temizliği
Cleaning The Heat Exchange
Parça gerekmez.
| Araç / Parça | Amaç |
|---|---|
| Philips / Metrik Alyen seti | Head Block ve panel sökümü |
| Kahve Makinesi Temizleme Solüsyonu | Isı eşanjörü plakalarının ıslatılması |
Adım 1–4: Head Block'un Sökülmesi
| 1 | Arka paneli çıkarın. |
|---|---|
| 2 | Blower-to-Exhaust tüpünü Head Block'tan ayırın. |
| 3 | Head Block'u Isı Eşanjörünün üstüne sabitleyen 2 cıvatayı (yeşil işaretli) sökün. |
| 4 | Head Block'u roastera sabitleyen 4 cıvatayı (kırmızı işaretli) sökün, Head Block'u çıkarıp bir kenara koyun. |
Head Block sökümü — Bellwether resmi teknik görseli
Adım 5–11: Isı Eşanjörü Plakalarının Sökülüp Temizlenmesi
| 1 | Cooling Brick'i sabitleyen folyo bandı kesin/kapağı sökün ve roasterden çıkarın. |
|---|---|
| 2 | Yan destekleri tutan alt cıvataları (mor işaretli) gevşetip çıkarın; Isı Eşanjörü plakalarının düşmemesi için destekleyin. Alternatif olarak Cooling Brick tepsisi içindeki 4 vidayı (turuncu işaretli) sökebilirsiniz. |
| 3 | Isı Eşanjörünün dört parçasını, yönlerine dikkat ederek çıkarın — tek uzun kanatlı taraf roastere bakmalıdır, tüm plakalar aynı yönü izler. |
| 4 | Dört parçayı, Cooling Brick ve Head Block'u Kahve Temizleme Solüsyonunda ıslatın; tam PM yapıyorsanız egzoz fanlarını da bu aşamada ıslatabilirsiniz. |
| 5 | Bu sırada Isı Eşanjörü tabanındaki su tahliye dirseğini inceleyin (kırmızı işaretli) — hortumu ayırıp temiz ve akışkan olduğunu doğrulayın, gerekirse söküp ıslatıp kazıyın. |
| 6 | Solüsyondaki parçaları durulayıp kurutun. Tüm parçaları ters sırayla yeniden takın: Isı Eşanjörü panellerini, yan destek/taban blokunu, Head Block'u ve tüpleri yerine takın. |
| 7 | Cooling Brick'i kutu içine yeniden yerleştirip kapağı kapatın. |
Isı Eşanjörü plakalarının sökümü ve temizliği — Bellwether resmi teknik görseli
11Filtre Değişimi ve Egzoz Fan Temizliği
Replacing Filters & Cleaning Exhaust Fans
Egzoz fanları ve karbon filtreler, roasterin duman-free çalışmasını sağlayan en kritik bileşenlerdir. PM sırasında mutlaka kontrol edilmeli ve temizlenmelidir.
| Araç / Parça | Amaç |
|---|---|
| 1/8" standard Allen key/bit | Pervane kilit vidası sökümü |
| Temiz bez | Fan kutusu temizliği |
| Yeni karbon filtre (yedek) | Değişim parçası |
| Kahve makinesi temizleyicisi | Pervane yıkama |
| Vakumlu süpürge | Fan kutusu iç temizliği |
| 1 | Roasteri kapatıp fişten çekin, en az 30 dk bekleyin. |
|---|---|
| 2 | Yan paneli sökerek egzoz fanının bulunduğu bölüme erişin. |
| 3 | Fan kapaklarının vidalarını sökün. |
| 4 | 1/8" Allen key ile kilit vidasını gevşetip pervaneleri motor şaftından çıkarın. |
| 5 | Pervaneleri kahve temizleyiciyle yıkayın, bol suyla çalkalayın, tamamen kurutun. |
| 6 | Fan kutusunun iç yüzeyini vakumlayıp nemli bezle silin — kuru ve temiz olmalı. |
| 7 | Eski karbon filtreyi çıkarıp yenisini takın. |
| 8 | Ön filtreleri kontrol edin; hasar veya aşırı kirlilik varsa değiştirin, değilse temizleyin. |
| 9 | Pervane → fan kapağı → panel sırasıyla yeniden takın. |
| 10 | Roasteri açıp her iki yandaki fanların hava çektiğini elle ve görsel olarak doğrulayın. |
12Ön Filtre (Prefilter) Değişimi
Replacing Prefilters
Ön filtre (pre-filter), drum altında ön panel içinde bulunur; chaff ve ince toz parçacıklarını tutar. Tıkanan filtre hava akışını bozarak kavurma kalitesini düşürür. Her 20–24 kavurmada veya PM sırasında değiştirilmelidir.
| 1 | Drum altındaki bakım kapağını açın. |
|---|---|
| 2 | Filtre tepsisini dışarı çekin; içindeki tozu vakumlayın. |
| 3 | Filtreyi kontrol edin — şiddetli kirlilik veya yırtık varsa değiştirin, hafif kirlilikse vakumlamak yeterlidir. |
| 4 | Yeni pre-filteri tepsiye yerleştirin; kenarları tam oturmalıdır. |
| 5 | Tepsiyi geri itip tıklayarak yerine oturduğunu doğrulayın. |
| 6 | Ön paneli kapatıp kilit kontrolü yapın. |
Pre-filter temizliği ekran uyarısı olmadan da yapılabilir: Help menüsünden bakım sayacını kontrol edin.
13Giriş Eleği Temizliği ve Yenileme
Cleaning and Reseating the Inlet Screen
Giriş eleği (inlet screen), drum'a giren hava akışını filtreler. Tıkanan elek yetersiz hava akışına, hatalı kavurma profiline ve yüksek ET değerlerine yol açar.
| Araç / Parça | Amaç |
|---|---|
| Vakumlu süpürge | Kaba kalıntı temizliği |
| Temiz bez | Kurulama |
| Kahve makinesi temizleyicisi | Eleğin ıslatılması |
| Bakır fırça (isteğe bağlı) | İnce kalıntı temizliği |
| 1 | Roasteri kapatıp fişten çekin. |
|---|---|
| 2 | Eleğe erişim genelde sağ arka panelden sağlanır (modele göre değişebilir). |
| 3 | Tutucuları gevşeterek eleği sökün. |
| 4 | Kahve makinesi temizleyicisinde 10 dk bekletin; bakır fırçayla temizleyin; bol suyla durulayın. |
| 5 | Tamamen kurutun — ıslak elek geri takılmamalıdır. |
| 6 | Eleği groove'una tam oturtup tutucuları kilitleyin. |
| 7 | Paneli kapatıp vida kontrolü yapın. |
| 8 | Roasteri açıp Diagnostics ekranından ET değerinin normal aralıkta olduğunu doğrulayın. |
Calibration
BÖLÜM IV — KALİBRASYON
14Otomatik Yükleyici Kullanımı ve Kalibrasyonu
Using, Understanding & Calibrating the Autoloader
| Araç / Parça | Amaç |
|---|---|
| Parça gerekmez | — |
| 5 lb / 2,2 kg ağırlık | Kalibrasyon referansı |
| Adım tabure | Autoloader üst erişimi |
| Dükkan vakumu | Hazne ve taban temizliği |
| Philips #1 tornavida | Yan panel sökümü |
Autoloader Ölçeğini Anlama
Otomatik Yükleyici ölçeği tipik olarak 0,5–0,7 lb aralığında sapma gösterir; bunun nedeni yükleme sırasında fasulyelerin ölçeğin altındaki burgu sürücüsüne düşmesidir. Bu normal bir davranıştır.
Örnek 1: 45 lb fasulye yüklendiğinde ekranda ~44,4 lb görünebilir. Örnek 2: 3,3 lb yüklendiğinde ekran ~2,7 lb gösterebilir.
En doğru sonuç için sürekli döngüye başlamadan önce Autoloader'a bir parti fazla yükleyin. Örneğin 5 sürekli parti kavurmak için, ekranda 6 parti seçilebilene kadar kahve yükleyin, ardından 5 parti seçin. Tam 13 partilik döngü için Autoloader'a 45 lb fasulye yüklenmesi önerilir.
Hazneye Yeni Fasulye Yüklenmesi (Auger Sürücüsünün Hazırlanması)
| 1 | Autoloader boşken burgu sürücüsünün fasulyeyle dolu olduğundan emin olmak için aşağıdaki adımları izleyin. |
|---|---|
| 2 | Fasulyeleri boş Autoloader'a yükledikten sonra Tech Panel'e PIN 4377 ile girin. |
| 3 | Hopper ve Autoload ayarlarına gidin. |
| 4 | Empty Autoloader (Boş Autoloader) seçeneğini seçin. |
| 5 | Fasulyeler burgu sürücüsünden düşmeye başladığında işlemi durdurun; düşen fasulyeleri yeniden yükleyebilirsiniz. |
| 6 | Auger artık astarlanmış ve fasulyeyle dolu, normal çalışmaya hazırdır. |
Autoloader'ın Hazırlanması / Temizlenmesi
Autoloader kapağını çıkarın. Ağırlık dağılım konisini çıkarıp bir kenara koyun; şeffaf hazne ile taban arasında sıkışan fasulyeleri inceleyin — burada fasulye kalıntısı ağırlık ölçümünü etkileyebilir.
Autoloader'ın bir veya her iki yan panelini çıkarın. Tartım plakasının tabana karşı düz ve paralel olduğundan emin olun; düz durmuyorsa tabandaki plastik ek parçaların (vida başlarını barındıran) düzgünlüğünü kontrol edin.
Taban ve tartım plakası — vakumla temizlik
Kalibrasyon İşlemi
Tech Panel'e PIN 4377 ile girin, Hopper ve Autoload ayarlarına gidin, ardından ekrandaki adımları izleyerek Autoloader'ı kalibre edin: fasulyeleri boşaltma, ölçeği sıfırlama (tare), 5 lb (2268 g) referans ağırlıkla kalibrasyon, ağırlığı kaldırma ve işlemi tamamlama.
Fasulye ile dolu haznenin son kontrolü
15Auto Bucket Kalibrasyonu
Auto Bucket Calibration
Auto Bucket (Bean Collector), soğutulan fasulyeleri toplar. Bucket sensörü kovadaki birikim miktarını takip eder; kalibrasyon kaymışsa yanlış kapasite uyarısı verir.
| 1 | Bean Collector'daki tüm kahveyi boşaltın. |
|---|---|
| 2 | Tech Panel'e PIN 4377 ile girip Bean Collector veya Auto Bucket Settings'e gidin. |
| 3 | Boş bucket ile tare alın — ekran 0.0 lb göstermelidir. |
| 4 | Bilinen ağırlıkta (ör. 5 lb / 2,27 kg) tartılmış kahve koyun. |
| 5 | Ekrandaki değerin konulan ağırlıkla uyuştuğunu doğrulayın. |
| 6 | Kalibrasyon değerini onaylayıp kaydedin. |
Auto Bucket doluluk uyarısı ~19 kg'da tetiklenir. Kalibrasyon kaymışsa bu uyarı erken veya geç gelebilir.
Technician-Level Repair
BÖLÜM V — TEKNİSYEN SEVİYESİ ONARIM
16Isıtıcı Arızası Tespiti
Troubleshooting Heater Failure
Isıtıcı arızası, roasterin ısınmaması veya 'Isıtıcı Hatası' uyarısı vermesiyle kendini gösterir. Aşağıdaki prosedür önce ısıtıcıyı, sonra sense PCB ve sigortaları kontrol eder.
| Araç / Parça | Amaç |
|---|---|
| Multimetre (direnç/ohm ölçümü) | Isıtıcı direnç ölçümü |
| Metrik Allen key seti | Panel sökümü |
| Tornavida seti | Genel söküm |
| 5mm Allen key | Isı eşanjörü yan vidaları |
| DİKKAT TÜM elektrik işlemlerinden önce roaster kapatılmalı ve fişten çekilmelidir. Yüksek gerilim kutusu son derece tehlikelidir. | |
|---|---|
| 1 | Roasteri kapatın, güç kablosunu prizden çekin, 5 dk bekleyin. |
| 2 | Sol yan paneli çıkararak roasterin iç merkezine erişin. |
| 3 | Multimetreyi direnç/ohm'a ayarlayıp ısıtıcının her iki kahverengi kablosunda ölçüm alın. |
| 4 | Beklenen değer ~9,2 ohm'dur; 'Open' (sonsuz) okuma alınırsa ısıtıcı arızalıdır ve değiştirilmelidir (Bölüm 17). |
| 5 | Direnç doğruysa sorun sense PCB veya sigortada olabilir — yüksek gerilim kutusuna erişin. |
| 6 | Karbon ve HEPA filtreleri çıkarıp filtre kutu muhafazasını sökün. |
| 7 | Isı eşanjörünün her iki yanındaki 5mm vidaları sökün. |
| 8 | J23 ve J29 konektörlerini ayırarak egzoz fanlarını fişten çekin. |
| 9 | Filtre kutusunu kaldırarak yüksek gerilim kutusunu açığa çıkarın. |
| 10 | Multimetreyle her sigortayı test edin; hasarlı sense PCB veya SSR olup olmadığını kontrol edin. |
| 11 | Sorunu bulamazsanız roasteri açık bırakıp Bellwether desteğiyle iletişime geçin: support@bellwethercoffee.com |
17Isıtıcı Değişimi
Replacing the Heater
Arıza tespiti prosedüründe (Bölüm 16) ısıtıcı direnç değeri 'Open' olarak ölçüldüyse değişim gereklidir. Isıtıcı değişiminde Current Sense PCB mutlaka kontrol edilmelidir.
| Araç / Parça | Amaç |
|---|---|
| T10 torx tornavida/bit | Terminal sökümü |
| #1 ve #2 Phillips tornavida/bit | Panel sökümü |
| Metrik Allen key seti | Genel söküm |
| Kablo kesici | Zip tie kesimi |
| Küçük ayarlanabilir İngiliz anahtarı | Sanitasyon kelepçesi |
| Plastik kelepçe (zip tie) | Yeniden montaj |
| Araç / Parça | Amaç |
|---|---|
| 466-00111 | Heater 4kW — Gerekli Parça |
| DİKKAT Roaster kapalı ve fişten çekilmiş olmalıdır. Yüksek gerilim kutusunu açmadan önce en az 5 dakika bekleyin — kondansatörler şarj tutabilir. | |
|---|---|
| 1 | Yüksek gerilim kutusuna erişin (Bölüm 16, adım 6–9). |
| 2 | Current Sense PCB'yi inceleyin — yanık, erime veya hasar varsa PCB'yi de değiştirin. |
| 3 | Transformatör üzerindeki terminaldeki ısıtıcı kablolarını ayırın. |
| 4 | Kabloların serbest çekilmesi için zip tie'ları kesin. |
| 5 | Thermocouple probu çıkış noktasından kenara doğru silikon kılıfı kesin. |
| 6 | İkinci kelepçedeki somunu gevşetin; elinizi altına koyun; sanitasyon kelepçesini çıkarın. |
| 7 | Isıtıcıyı dikkatli çekerek roasterdan çıkarın. |
| 8 | Yeni ısıtıcıyı ters sırayla takın: silikon kılıf → kelepçe → terminal bağlantısı → zip tie. |
| 9 | Filtre kutusu → paneller → bağlantılar sırasıyla montajı tamamlayın. |
| 10 | Roasteri açıp ısınma testi yapın; BT sensörlerinin doğru okuduğunu doğrulayın. |
18Isıtıcı Termokupl Değişimi
Replacing Heater Thermocouple
Isıtıcı çıkış termokuplu (Heater Out TC), ısıtıcı çıkış sıcaklığını ölçer. Hatalı veya kopuk okuma, ısıtıcı arızasının yanlış tespit edilmesine yol açabilir.
| Araç / Parça | Amaç |
|---|---|
| Metrik Allen key seti | Panel sökümü |
| Ayarlanabilir İngiliz anahtarı | Genel söküm |
| Hassas düz tornavida | Konektör ayırma |
| DİKKAT Oda sıcaklığında ve fişten çekili durumda başlayın. | |
|---|---|
| 1 | Filtre kutusunu çıkarın (Bölüm 16, adım 6–9 referans). |
| 2 | Kontrol PCB alt kısmındaki J503 konektörünü ayırın. |
| 3 | Kablo güzergahındaki zip tie'ları keserek kabloyu takip edin. |
| 4 | Eski termokuplu bağlantı noktasından sökün. |
| 5 | Yeni termokuplu aynı güzergahta döşeyip J503'e bağlayın. |
| 6 | Kabloyu önceki güzergahta zip tie ile sabitleyin. |
| 7 | Filtre kutusunu kapatıp montajı tamamlayın, panelleri takın. |
| 8 | Tech Panel → Thermocouples ekranından Heater Out TC'nin yeşil nokta ve makul bir değer gösterdiğini doğrulayın. |
19Undertracking Sorun Giderme
Undertracking Roasts Troubleshooting
'Undertracking' uyarısı, bir batch için ağırlık hedefin altında kaldığında görülür. Genellikle iki ana nedeni vardır: boş auger veya ölçek hatası.
| Belirti | Olası Neden | Aksiyon |
|---|---|---|
| İlk batch ~1,3 kg | Auger boş — priming yapılmamış | Bölüm 14 Auger Priming adımlarını uygulayın |
| Tüm batch'ler düşük (~2,7 lb / beklenen 3,3 lb) | Scale kalibrasyonu kaymış | Bölüm 14 kalibrasyon prosedürünü uygulayın |
| Tutarsız batch ağırlıkları | Hopper-auger arası tane sıkışması | Autoloader'ı boşaltın, vakumlayın — huni etrafındaki boşlukları özellikle kontrol edin |
| Ağırlık dağıtım konisi yanlış okuma | Koni yerinden oynamış | Loader içinden koniyi çıkarın; düz ve sabit oturduğunu kontrol edip yeniden yerleştirin |
| Kalibrasyon sonrası yine düşük | Tartı plakası yatay değil | Yan paneli sökün; tartı plakasının düz ve yeşil distansiyörlerle sabitlendiğini kontrol edin |
| DİKKAT Autoloader scale tipik olarak 0,5 lb eksik okur — bu normaldir. Tam doz için her zaman istenen batch sayısından 1 fazla yükleyin. | |
|---|---|
| 1 | Tech Panel → Empty Autoload ile loader'ı boşaltın. |
| 2 | Hopper iç-dış ve auger tüpü çevresini vakumlayın. |
| 3 | Ağırlık dağıtım konisini çıkarıp tane sıkışması olup olmadığını kontrol edin. |
| 4 | Panel söküp tartı plakasının düz ve yeşil distansiyörlerle sabitlendiğini kontrol edin. |
| 5 | Bölüm 14'teki tam kalibrasyon prosedürünü uygulayın. |
| 6 | 1 test batch çalıştırıp ağırlığın 3,0–3,5 lb aralığında olduğunu doğrulayın. |
20Bean Cooler Conta Yenileme
Reseating The Bean Cooler Gasket
Bean Cooler contası (gasket), soğutucu ile roaster gövdesi arasındaki hava sızdırmazlığını sağlar. Hasarlı conta yetersiz soğutmaya ve buhar kaçağına yol açar.
| Araç / Parça | Amaç |
|---|---|
| Temiz bez | Silme |
| Roaster Soakz veya kahve temizleyici | İç yüzey temizliği |
| Vakumlu süpürge | Kalıntı temizliği |
| 1 | Roasteri kapatıp fişten çekin; Bean Cooler tamamen soğumuş olmalıdır. |
|---|---|
| 2 | Bean Cooler'ı 1/4 tur saat yönü tersine döndürüp öne çekerek sökün. |
| 3 | Contayı inceleyin — yırtık, düzleşme veya çentik varsa yeni conta ile değiştirin. |
| 4 | Roaster Soakz ve bir bezle Bean Cooler içini silin — KAZIMAYIN. |
| 5 | Contalı yüzeyin temiz ve kuru olduğundan emin olup contayı groove'a tam bastırarak yeniden oturtun. |
| 6 | Bean Cooler'ı 1/4 tur saat yönünde döndürerek kilitleyin. |
| 7 | Diagnostics → Bean Cooler Lock'u ON yapıp test kavurması yaparak buhar kaçağı olup olmadığını kontrol edin. |
21TC Filtre Kartı Kurulumu
Installing The TC Filter Board
TC Filtre Kartı, termokupl okuma gürültüsünü azaltır. Tutarsız veya sıçramalı sıcaklık okumaları gözlemlendiğinde monte edilir.
| Araç / Parça | Amaç |
|---|---|
| Philips tornavida | Panel sökümü |
| Plastik sökme aleti (pry tool) | Konektör ayırma |
| Vakumlu süpürge | Genel temizlik |
| DİKKAT Fişten çekili durumda çalışın. Statik elektriğe karşı antistatik bilezik önerilir. | |
|---|---|
| 1 | Roasteri kapatıp fişten çekin, 5 dk bekleyin. |
| 2 | TC kablosunun bağlandığı kontrol PCB'ye erişmek için ilgili paneli sökün. |
| 3 | Hangi kanalın hangi TC'ye bağlı olduğunu fotoğraflayarak not edin. |
| 4 | TC hatlarının arasına filtre kartını doğru yönde interpose edin. |
| 5 | Kabloları TC → Filtre Kartı → PCB sırasıyla bağlayın. |
| 6 | Kartı vida veya bantla sabitleyerek titreşimi önleyin. |
| 7 | Tüm bileşenleri yerine takıp paneli kapatın. |
| 8 | Tech Panel → Thermocouples ekranından tüm TC'lerin yeşil ve kararlı değerde olduğunu test edin. |
Kurulum sonrası en az 2 test kavurması yaparak TC stabilitesini doğrulayın.
22Teknisyen El Kitabı — Tech Panel Referansı
Technician Manual — Tech Panel Reference
Bu bölüm roasterin ekran arayüzünü ve Tech Panel fonksiyonlarını kapsar; operatör bilgisini tamamlayan, servis teknisyenlerine yönelik bir referanstır.
Tech Panel Erişimi
| 1 | Ana ekrandan Settings'e girin. |
|---|---|
| 2 | PIN girin: 4377. |
| 3 | Bölümler arasında gezinin: Hopper/Autoload, Drum, Bean Cooler, Network, Diagnostics, About. |
Diagnostics Bölümü — Temel Kontroller
| Ekran Bölümü | Gösterge / Kontrol |
|---|---|
| Thermocouples | Tüm TC adları, sıcaklıklar (°C), algılama durumu (yeşil/gri nokta) |
| Drum & Agitator | Bean probe TC, Drum bottom TC, Bean drop açık/kapalı toggle, Agitator hızı (RPM) |
| Bean Cooler | TC sıcaklık, Bean Cooler Lock toggle, Cooling Blower toggle, Bean Exit Gate açık/kapalı |
| Autoload | Ağırlık okuma, Cont. Bean Cooler Detected, Bean Exit Status 'Ready' |
| Network | Wi-Fi açık/kapalı, bağlı ağ, hız testi, IP adresi |
| About | Seri no, toplam roast sayısı, kurulum tarihi, son PM tarihi |
23Bypass Ortalama (Centering)
Centering the Bypass
Bypass valfi merkezlenmemişse mekanik sürtünme, tutukluk veya hatalı hava akışı oluşabilir. Bu prosedür filtre kutusu sökülmüşken uygulanır.
| Araç / Parça | Amaç |
|---|---|
| Metrik Alyen anahtar seti | Genel söküm |
| 13 mm lokma / ayarlanabilir İngiliz anahtarı | Sanitasyon kelepçesi |
| Plastik kelepçe (zip tie) | Yeniden montaj |
| 1 | Filtre kutusunu roasterden çıkarın (Bölüm 11'deki prosedürü izleyin). |
|---|---|
| 2 | Bypass motorunu fişten çekin (yeşil işaretli). Bypass'ı roastera bağlayan sanitasyon kelepçesini gevşetin (kırmızı işaretli). |
| 3 | Kelepçe yeterince gevşediğinde grubu düz bir şekilde çekerek makineden çıkarın. |
| 4 | Roaster içindeki bypass kanalını yanık veya tıkanıklık açısından inceleyin; bypass şaftının içerideki burcunu (bushing) kontrol edin. |
| 5 | Grup dışarıdayken bypass motorunu gruptan çıkarın — motor tarafındaki kaplini gevşetin. |
| 6 | Motoru brakete sabitleyen 4 vidayı sökerek motoru gruptan tamamen ayırın. |
| 7 | Bypass'ı aşağıdaki görsele göre roastere yeniden yerleştirin. |
| 8 | Sanitasyon kelepçesini bypass etrafına takın ama ortalama yapabilmek için gevşek bırakın. |
| 9 | Kaplini kullanarak bypass valfini döndürüp mekanik bir tutukluk olup olmadığını kontrol edin. Tutukluk varsa bypass plakasının konumunu (genelde yukarı doğru) ayarlarken aynı anda kaplini döndürün — dönüş yumuşayınca 4 inç Sanitasyon Kelepçesini sıkın. |
| 10 | Bypass motorunu yeniden takıp fişe bağlayın, kaplini sabitleyin. |
| 11 | Filtre kutusunu yeniden takın. |
| 12 | Roasteri açıp sıcak bir test çalıştırarak fonksiyonları doğrulayın. |
24Egzoz Blower Motoru Değişimi
Replacing Exhaust Blower Motor
Bu prosedür, filtre kutusu üzerindeki egzoz blower motorunun değişimi içindir; aynı zamanda filtre kutusu içindeki diğer bileşenlere erişim için de kullanılabilir.
| Araç / Parça | Amaç |
|---|---|
| 422-00022 — Motor, Fırçasız DC | Değişim parçası |
| 447-00012 — HEPA filtre (yedek) | Söküm sırasında hasar ihtimaline karşı |
| Philips #1 / Düz tornavida | Panel sökümü |
| Metrik Alyen seti (3, 4, 5, 2,5 mm, toplu uçlu) | Genel söküm |
| 1/8" Standart Alyen anahtar | Fan pervanesi sökümü |
| 8 mm açık ağız anahtar / T10 tornavida | Üst panel vidaları |
| Açı kesici, el feneri, Mor Loctite 222, alüminyum bant | Yardımcı malzemeler |
| 1 | #2 Phillips tornavida ile Sol Yan Panel vidalarını sökün ve bir kenara koyun. |
|---|---|
| 2 | Sol Yan Paneli çıkarıp güvenli bir yere koyun. Bundan sonraki adımlar için makinenin her iki yanına ve arkasına 360° erişim gereklidir. |
| 3 | Büyük Phillips tornavida ile Sağ Yan Panel vidalarını sökün. |
| 4 | Sağ Yan Paneli çıkarıp güvenli bir yere koyun. |
| 5 | 3 mm Alyen anahtarla roasterin kozmetik üst kapağının 4 vidasını sökün. Autoloader mevcutsa, onu üst kısma sabitleyen vidaları da sökerek kenara alın. |
| 6 | 3 mm Alyen anahtarla üst kapağı gövdeye sabitleyen 7 vidayı, T10 tornavida ile de beyaz plastik yüze sabitleyen 6 vidayı sökerek üst kapağı çıkarın. |
| 7 | Filtre kutusunun üst ve yan bağlantılarını (varsa) sökün. |
| 8 | Filtre kutusu içindeki kabloları — motor, fan ve varsa sensör konektörlerini — dikkatlice ayırın; hangi kablonun nereye bağlı olduğunu fotoğraflayın. |
| 9 | Filtre kutusunu roasterden dikkatlice çıkarın. |
| 10 | Karbon Filtre ve HEPA Filtreyi filtre kutusundan çıkarın — bu adım zor olabilir, filtrelere zarar vermemeye dikkat edin. |
| 11 | Filtre kutusunun altında, Plug Box'a sabitleyen vidalar varsa sökün ve bir kenara koyun. |
| 12 | Fan kapağını sökün. |
| 13 | 1/8" Alyen anahtarla eski motordan fan pervanesini çıkarın. |
| 14 | Eski motoru muhafazadan çıkarıp bir kenara koyun. |
| 15 | Yeni motoru (422-00022) takın — nylon kilit somunlu 4 vidanın her birine Mor Loctite 222 uygulayın. |
| 16 | Motor artık değiştirilmiş durumda; roasteri yeniden monte etmek için adımları ters sırayla uygulayın: filtre kutusu → paneller → üst kapak → yan paneller. |
| 17 | Yeni HEPA/Carbon filtreleri yerine takın, tüm konektörleri eşleştirerek bağlayın. |
| 18 | Roasteri açıp fanların düzgün çalıştığını ve hava akışının doğru yönde olduğunu doğrulayın. |
Sol Yan Panel sökümü — kontrol PCB ve iç yerleşim görünümü
Filtre kutusu — Carbon/HEPA filtre ve kontrol kartı erişimi
Yeni motorun Mor Loctite 222 ile 4 vidayla sabitlenmesi
EK BÖLÜM — Kavurma Ekranını Okumak
Kavrum Ekranını
Okumak
Bellwether Shop Roaster ekranındaki dört eğri ve altı değer ne anlatır, operatör neye bakar, sapma nasıl fark edilir.
Ekranın iki ayrı dili
Üstteki grafik zamana bağlı davranışı, alttaki altı rakam ise o andaki enerji durumunu gösterir. Birincisi kavrumun nereye gittiğini, ikincisi makinenin o işi hangi koşullarda yaptığını söyler.
Bir kavrumu değerlendirirken ikisi birlikte okunur: eğri “ne oldu”, rakamlar “neden oldu” sorusunun cevabıdır. Eğriye bakıp rakamları atlayan operatör, sonucu görür ama sebebini bilmez.
Eksenler ve birimler
Sol eksendeki 38 / 93 / 149 / 204 / 260 °C değerleri aslında 100–500 °F'nin karşılığıdır; sağdaki 0–22 °C/dk ise 0–40 °F/dk'nın. Yazılımın altyapısı imperial, ekran metrik gösterir.
Rakamların yuvarlak durmaması bundandır; bir ölçüm hatası değildir. Alt eksen dakikadır ve kavrumun başlangıç anından itibaren sayar.
Birinci çatlak yaklaşık 196–200 °C bandındadır. 1,5 kg'lık bir kavrumun toplam süresi tipik olarak 8–12 dakika, soğutma +4 dakikadır.
Dört eğri
Bean probe (mavi) kavrumun tek doğrudan ölçümüdür; geri kalan her şey çevre koşuludur. Drum temp (sarı) tamburun metal kütlesini, ref temp (beyaz) makinenin takip ettiği hedef profili, rate of rise (kırmızı) ise çekirdek sıcaklığının değişim hızını gösterir.
- 1
Şarj ve ilk düşüş
Prob şarj anında ortam sıcaklığını okuduğu için yüksek başlar. Soğuk çekirdek kütlesi ısıyı emdikçe eğri hızla düşer.
- 2
Dönüş noktası ~1:00 · ~93 °C
Kütlenin ısı almaya başladığı an. Geç ve düşük bir dönüş noktası, şarj enerjisinin kütleye göre yetersiz kaldığını gösterir ve sonraki bütün aşamaları geriden başlatır.
- 3
Tambur eğrisi (sarı)
Başta düşer, çünkü çekirdek nemini buharlaştırırken ısıyı hem havadan hem metalden çeker. Mavi ile kesiştiği an, kütlenin sistemle dengeye gelmeye başladığı andır.
- 4
Referans profil (beyaz)
Mavi çizginin beyazın üstüne oturması, profilin temiz takip edildiği anlamına gelir. Ayrılma, kontrol sisteminin yetişemediğini söyler.
- 5
Rate of rise tepesi
Dönüş noktasındaki dikey sıçrama matematiksel bir artefakttır; eğim eksiden artıya geçtiği için oluşur, arıza değildir. Ardından tepe yapıp kademeli düşmesi beklenir.
- 6
Çöküş ve sıçrama
Ani düşüş (crash) bayat, düz, tatlılığı kaybolmuş bir fincan üretir. Çöküşün ardından gelen sıçrama (flick) yanık-keskin notalar getirir.
Kuruma aşamasının sonundan itibaren rate of rise monoton azalmalıdır. Eğrinin genel yönüne bakılır; kırmızı çizgideki dişli görüntü prob gürültüsünün türev alınırken büyümesidir, tek tek dişler okunmaz.
Altı anlık değer
Ekranın alt şeridi, makinenin altı ayrı noktasındaki sıcaklığı canlı gösterir. Tek tek rakamlardan çok, aralarındaki farklar bilgi taşır.
| # | Değer | Okuma | Ne anlatır |
|---|---|---|---|
| 1 | Heater | 311 °C | Rezistans yüzeyi; ısının üretildiği nokta. |
| 2 | Inlet | 275 °C | Tambura giren havanın sıcaklığı. Isıyı çekirdeğe taşıyan asıl değişken. |
| 3 | Bypass Exit | 163 °C | Havanın kütleden çıkış sıcaklığı. |
| 4 | Bean Probe | 136 °C | Çekirdek kütlesinin kendi sıcaklığı. |
| 5 | Drum | 128 °C | Tamburun metal kütlesi. |
| 6 | Bean Cooler | 33 °C | Soğutma yatağının hazır sıcaklığı. |
Heater → Inlet: 36 °C
Bu fark kanal kaybının ve hava debisinin ölçüsüdür; debi arttıkça daralır. Bellwether konveksiyon ağırlıklı çalışır, tambur teması ikincildir. Bu yüzden kavrum okunurken Heater'a değil Inlet'e bakılır.
Inlet → Bypass Exit: 112 °C
Havanın kütleden geçerken bıraktığı enerjidir; o andaki ısı transfer verimini gösterir. Kavrum ilerledikçe çekirdek ısındıkça bu fark daralır, çünkü hava ile kütle arasındaki sıcaklık farkı azalır. Daralmanın hızı, kütlenin doygunluğa yaklaştığını söyler. Fark beklenenden düşükse hava çekirdek yatağını doğru katetmiyordur: yükleme hatası, tıkalı akış veya bypass damperi.
Bean Probe > Drum
Probun tamburun üstüne çıkması (136 °C'ye karşı 128 °C), net enerji girişinin sürdüğü aşamada olunduğunu gösterir. Birinci çatlak 196–200 °C bandında olduğuna göre bu kavrum kuruma sonu / Maillard geçişindedir.
Bean Cooler
Boşaltmadan önce mutlaka düşük olmalıdır. Sıcak bir soğutma yatağı, düşüşten sonra kalıntı ısıyla kavrumu pişirmeye devam eder ve profilin son otuz saniyesini geçersiz kılar. Ardışık kavrumlarda bu rakamın tırmanması, gerçek üretim kapasitesini sınırlayan ana etkendir.
Isının izlediği yol
Altı değerin sırası tesadüf değildir; havanın makine içinde izlediği kapalı çevrimi takip eder. Bir sorunu ararken de bu sırayla ilerlenir.
Kavrumun üç aşaması
| Aşama | Sınır | Ne olur | Ekranda ne görünür |
|---|---|---|---|
| Kuruma | şarj → ~150 °C | Nem buharlaşır; çekirdek ısı emer, endotermik davranır. | Dönüş noktası, tambur eğrisinin düşüşü, RoR'un tepe yapması. |
| Maillard | ~150 → 196 °C | Renk ve aroma gelişir; şeker ve amino asitler tepkimeye girer. | RoR'un kademeli ve düzgün azalışı, mavinin beyazla örtüşmesi. |
| Gelişme | birinci çatlak → düşüş | Asidite ile gövde dengelenir; kavurma derecesi burada belirlenir. | RoR'un düşmeye devam etmesi; crash ve flick'in izlendiği bölge. |
Gelişme süresinin toplam süreye oranı, fincanın karakterini belirleyen tek sayıdır. Aynı lotta bu oranı değiştirmek, profilin geri kalanına dokunmadan fincanı asiditeden gövdeye doğru kaydırır.
Her kavrumda not edilecek dört şey
- Dönüş noktasıSıcaklığı ve zamanı. Profilin başlangıç enerjisini bu ikisi anlatır.
- Birinci çatlakZamanı ve o andaki çekirdek sıcaklığı.
- Gelişme oranıBirinci çatlak ile düşüş arasındaki sürenin toplam süreye oranı.
- Inlet – Bypass Exit farkıKavrum boyunca nasıl daraldığı. Makinenin sağlık göstergesi budur.
Bu dört kayıt tutulduğunda, kavrumlar arasında bir şey değiştiğinde nedenini ayrıştırmak mümkün olur. Tutulmadığında her fark bir tahmine dönüşür.
Sapma belirtileri
| Belirti | Muhtemel neden | Ne yapılır |
|---|---|---|
| Mavi çizgi beyazdan ayrılıyor | Soğuk makine, fazla yükleme, beklenmedik nem veya yoğunluk farkı. | Ön ısıtmayı tamamlat, şarj miktarını doğrula, lotun nemini kontrol et. |
| RoR ani düşüyor (crash) | Enerji girişi kuruma sonunda yetersiz kalmış. | Profilde Maillard öncesi eğimi yükselt; şarj sıcaklığını gözden geçir. |
| Düşüşten sonra sıçrama (flick) | Crash'i telafi eden geç enerji girişi. | Profili düzelt; crash'i çözmeden flick çözülmez. |
| Inlet – Bypass Exit farkı kavrumdan kavruma kayıyor | Filtre, katalizör veya hava yolunda değişiklik. | Bakım uyarılarını ve hava yolunu kontrol et; kayıt tut, teknik desteğe ilet. |
| Bypass Exit anormal yükseliyor (~300 °C) | Bypass damperi açık kalmış. | Kavrumu durdur, damper merkezlemesini kontrol ettir. |
| Ön ısıtma tamamlanmıyor / zaman aşımı | Aynı hava yolu veya damper kaynaklı arıza. | Denemeyi tekrarla, tekrar ederse kavrum kayıtlarıyla birlikte servise bildir. |
| Bean Cooler ardışık kavrumlarda tırmanıyor | Soğutma yatağı yeterince soğumadan yeni kavrum başlatılmış. | Yatağın soğumasını bekle; üretim planını buna göre kur. |
Terimler
- Şarj (charge)
- Yeşil kahvenin tambura verildiği an ve o andaki makine sıcaklığı.
- Dönüş noktası (turning point)
- Çekirdek eğrisinin düşmeyi bırakıp yükselmeye başladığı an.
- Rate of rise (RoR)
- Çekirdek sıcaklığının türevi; dakikada kaç derece ısındığı.
- Crash
- RoR'un ani çöküşü. Düz, tatlılığı kaybolmuş fincan.
- Flick
- Çöküşün ardından gelen sıçrama. Yanık-keskin notalar.
- Gelişme süresi
- Birinci çatlak ile düşüş arasındaki süre.
- Referans profil
- Makinenin takip ettiği hedef eğri; kavurmacının yazdığı reçete.
- Kapalı çevrim
- Çıkan havanın temizlenip yeniden kullanıldığı, ısıtıcı ve debinin profile göre sürekli ayarlandığı kontrol düzeni.
- Bypass
- Havanın çekirdek yatağını atlayan yolu; damperi sıcaklık dengesini yönetir.
- Batch
- Tek seferde kavrulan miktar. Bu makinede 1,5 kg yeşil kahve.
Neden önemli
Tek bir kavrumda bu değerler yalnızca “iyi gidiyor” der. Asıl kıymeti seri üretimde ortaya çıkar. Kapalı çevrim, kavurmacıya klasik kurulumda erişemediği bir şey verir: temiz atıf. İki kavrum arasındaki fark artık el hızından ya da makinenin ısınmışlığından değil, yalnızca bilerek değiştirilen şeyden gelir.
Kalibre bir gözle bakıldığında bu ekran, fincanı kupaya gitmeden önce tahmin etmeyi sağlar. Ustalık da böylece kişiye bağlı bir beceri olmaktan çıkar, şirkete ve markaya ait, devredilebilir bir varlığa dönüşür.
OJCR International
Bellwether Coffee Türkiye Yetkili Bayisi ve Teknik Servis Merkezi
Türkiye'de Bellwether Shop Roaster satışı, kurulumu, devreye alınması,
periyodik bakımı ve teknik servis desteği yalnızca OJCR International
güvencesiyle sağlanır.
oldjavacoffee.live
Galata, İstanbul — Türkiye
Bu kitapçık Bellwether Coffee'nin resmi Yardım Merkezi içeriklerinden
OJCR International tarafından derlenmiş ve Türkçeleştirilmiştir.